Giới thiệu
Khi xây dựng website, hầu hết tính năng thực tế đều cần hai thứ: nhận dữ liệu từ người dùng qua form, và lưu dữ liệu đó vào cơ sở dữ liệu. Bài này sẽ đi từ đầu đến cuối luồng đó — từ form HTML, qua PHP xử lý, đến MySQL lưu trữ. Đây là nền tảng của hầu hết ứng dụng web: đăng ký tài khoản, gửi bình luận, điền thông tin liên hệ đều hoạt động theo đúng mô hình này.
Để thực hành bài này, bạn cần có môi trường chạy PHP và MySQL cục bộ, ví dụ XAMPP hoặc MAMP. Nếu chưa cài, hãy xem lại Bài 1.
Xây dựng Form HTML
Form HTML là điểm xuất phát. Người dùng nhập liệu vào form, nhấn nút gửi, trình duyệt gửi dữ liệu đó về server. PHP đứng ở server chờ tiếp nhận.
Dưới đây là một form đơn giản thu thập tên và email:
form method="POST" action="xu-ly.php" label Họ tên: input type="text" name="ten" label Email: input type="email" name="email" button type="submit" Gửi /form
Hai điểm quan trọng cần ghi nhớ. Thứ nhất, thuộc tính method="POST" nghĩa là dữ liệu được gửi trong phần thân của request HTTP, không hiển thị trên URL — phù hợp với dữ liệu nhạy cảm hoặc dữ liệu dài. Thứ hai, thuộc tính name của mỗi input chính là cái tên bạn dùng để lấy dữ liệu trong PHP, vì vậy name phải đặt có nghĩa và không được bỏ trống.

Nhận và Xử Lý Dữ Liệu Bằng PHP
Khi form gửi đi với method POST, PHP nhận dữ liệu thông qua mảng toàn cục $_POST. Tên key trong mảng này khớp với thuộc tính name trong HTML.
File xu-ly.php nhận dữ liệu như sau:
if ($_SERVER["REQUEST_METHOD"] === "POST") { _POST["ten"]); _POST["email"]);
if (empty(email)) { echo "Vui lòng điền đầy đủ thông tin."; exit; }
if (!filter_var($email, FILTER_VALIDATE_EMAIL)) { echo "Email không hợp lệ."; exit; }
echo "Đã nhận: " . htmlspecialchars(email); }
Một vài điểm cần chú ý trong đoạn code trên. Hàm trim() loại bỏ khoảng trắng thừa ở đầu và cuối chuỗi — người dùng hay vô tình thêm dấu cách khi nhập. Hàm filter_var() với FILTER_VALIDATE_EMAIL kiểm tra định dạng email đúng chuẩn, không cần tự viết logic phức tạp. Hàm htmlspecialchars() khi xuất ra HTML giúp ngăn tấn công XSS — đây là thói quen bảo mật cơ bản cần có từ đầu, không phải tùy chọn.
Kiểm tra $_SERVER["REQUEST_METHOD"] trước khi đọc $_POST là cách phòng trường hợp ai đó truy cập thẳng vào file xu-ly.php mà không qua form.
Kết Nối MySQL và Lưu Dữ Liệu
Sau khi dữ liệu đã được làm sạch và kiểm tra, bước tiếp theo là lưu vào cơ sở dữ liệu. PHP sử dụng extension mysqli để giao tiếp với MySQL.
Đầu tiên, tạo bảng trong MySQL:
CREATE TABLE nguoi_dung ( id INT AUTO_INCREMENT PRIMARY KEY, ten VARCHAR(100) NOT NULL, email VARCHAR(150) NOT NULL, ngay_tao TIMESTAMP DEFAULT CURRENT_TIMESTAMP );
Sau đó, trong file xu-ly.php, thêm phần kết nối và lưu dữ liệu:
$conn = new mysqli("localhost", "root", "", "ten_database");
if ($conn->connect_error) { die("Kết nối thất bại: " . $conn->connect_error); }
$stmt = $conn->prepare("INSERT INTO nguoi_dung (ten, email) VALUES (?, ?)"); $stmt->bind_param("ss", $ten, $email);
if ($stmt->execute()) { echo "Lưu thành công!"; } else { echo "Có lỗi xảy ra."; }
$stmt->close(); $conn->close();
Phần quan trọng nhất ở đây là cách dùng prepare() và bind_param() thay vì nhúng trực tiếp biến vào câu SQL. Nếu viết thẳng như INSERT INTO nguoi_dung VALUES ('email') thì ứng dụng dễ bị tấn công SQL Injection — kẻ xấu có thể nhập dữ liệu đặc biệt để xóa hoặc đọc toàn bộ database. Prepared statement ngăn điều đó bằng cách tách biệt câu truy vấn và dữ liệu.
Chữ "ss" trong bind_param nghĩa là cả hai tham số đều kiểu string. Nếu tham số là số nguyên thì dùng "i", số thực dùng "d".

Tổng Kết
Luồng xử lý form cơ bản trong PHP gồm ba bước: tạo form HTML với method và name đúng chuẩn, dùng PHP nhận và kiểm tra dữ liệu từ $_POST, sau đó dùng prepared statement để lưu an toàn vào MySQL. Mỗi bước đều có lý do bảo mật rõ ràng: htmlspecialchars chống XSS, prepared statement chống SQL Injection. Đây không phải lý thuyết xa vời — bỏ qua hai điều này trong project thực tế là để lỗ hổng lớn. Nắm chắc luồng này, bạn đã có thể xây dựng phần lớn tính năng cơ bản của một ứng dụng web.
Bài kiểm tra cuối bài
Ôn lại kiến thức, thử sức và nhận góp ý cho bài làm.